Artykuły

Puszcza Kampinoska

Tuż za granicami szarej, spowitej smogiem i mrokiem betonowych blokowisk Warszawy rozkwita cud natury.

Puszcza Kampinoska to jeden z nielicznych kompleksów leśnych będących parkiem narodowym położonych w bezpośrednim sąsiedztwie dużej aglomeracji miejskiej. Jakie atrakcje turystyczne czekają w Puszczy Kampinoskiej?

Natura przypomina
Park Narodowy zajmuje znakomitą większość terenów puszczy. Ochroną objęty jest przede wszystkim charakterystyczny, pasowy układ krajobrazu. Naprzemiennie następują po sobie połacie śródlądowych, zalesionych w znacznej mierze wydm i terenów bagnistych. Puszcza to przede wszystkim bór sosnowy, niestety na ogół pochodzący ze sztucznego zalesiania. Liściaste olsy i łęgi rosną tylko na bagnach. Najbardziej znanymi mieszkańcami tych okolic są łosie, a także dziki, sarny i inna zwierzyna, która często zapuszcza się daleko w głąb Warszawy, przypominając zabieganym mieszkańcom o istnieniu puszczy.

Kraina olędrów
Równie ciekawi, jak miejscowa fauna, są ludzie zamieszkujący niegdyś puszczę. Jeszcze sto lat temu w okolicy Secymina można było napotkać nie mazowieckiego chłopa, a porozumiewających się niemczyzną „olędrów”. Byli to potomkowie XVIII-wiecznych holenderskich kolonistów, zamieszkujący niegdyś wiele wsi nad dolną i środkową Wisłą. Typowo polskim przybytkiem jest pałac w Lesznie, najstarsza w okolicy szlachecka siedziba. Dziś wyremontowana, jest użytkowana przez jeden z banków i sam budynek nie jest udostępniony do zwiedzania. W Granicy natomiast planowano stworzyć skansen. W drewnianych budynkach dawnego leśnictwa mieści się muzeum przyrody otoczone zabytkowymi chłopskimi zagrodami.

Chopin i Singer
Największą atrakcją okolic Puszczy Kampinoskiej jest dworek w Żelazowej Woli. W tej położonej o kilka kilometrów na północny wschód od Sochaczewa osadzie urodził się Fryderyk Chopin. Dziś we dworku znajduje się muzeum poświęcone życiu i twórczości pianisty. W Leoncinie przyszedł na świat Izaak Singer, jeden z najważniejszych pisarzy XX wieku, uhonorowany nagrodą Nobla. Z przedwojennej wsi do dziś przetrwały jedynie XIX-wieczny kościół i stojąca na cmentarzu XVII-wieczna kaplica.

Wojenny Kampinos
W Zamczysku znajduje się znakomicie zachowane grodzisko obronne z XIII wieku, chronione dwiema fosami i budzącą respekt palisadą. W Brochowie natomiast zobaczyć można kościół, który na pierwszy rzut oka przypomina raczej warowną twierdzę. Otoczona murem, wyposażona w baszty świątynia była świadkiem potopu szwedzkiego, walk polsko-pruskich, chrztu Chopina i walk Rosjan z Prusakami podczas I wojny światowej. W czasie bitwy nad Bzurą polskie wojska ulokowały tu jeden z punktów obserwacyjnych. W okolicy co roku odbywa się zresztą imponująca swym rozmachem rekonstrukcja tej batalii.

We wrześniu ściągają tu pasjonaci militariów i tysiące turystów. Puszcza Kampinoska podczas ostatniej wojny światowej była areną zażartych walk partyzanckich. W Palmirach znajduje się cmentarz-mauzoleum poświęcone dwóm tysiącom Polaków w tajemnicy rozstrzelanych przez hitlerowców. Obok nekropolii w pawilonie funkcjonuje muzeum z ekspozycją na temat walk toczonych w puszczy.

oprac. Krzysztof Lepczyński, fot. wikipedia