Artykuły

Atrakcje turystyczne Złotowa cz. 2

Dodano: 2012-11-19

Historia Złotowa posiada ścisłe związki z wszystkimi ważnymi wydarzeniami w dziejach Pomorza, stąd główne zabytki miasta pochodzą z czasów, gdy należało ono do Prus, a potem Cesarstwa Niemieckiego.

Mimo że dawna osada, która dała początek miastu, związana była przede wszystkim ze Słowianami, a następnie przechodziła w posiadanie polskich władców ziemskich, to zabytki z tego okresu należą do mniejszości.

Miasto trzech wyznań

Złotów od swoich początków, a więc nadania praw miejskich około roku 1370, związany był z gminą wyznania katolickiego, a konkretnie z Zakonem Kanoników Regularnych Stróżów Grobu Chrystusowego. Niestety XII-wieczna drewniana świątynia, którą zajmował się zakon spłonęła. Na jej miejscu obecnie stoi kościół farny z XVII wieku, a jedyna pozostałością po poprzedniej budowli jest podwójny krzyż patriarchalny wieńczący szczyty świątyni.

Obecny kościół pw. Wniebowzięcia NMP jest budowlą jednonawową na planie krzyża łacińskiego, a jego wnętrza stanowią prawdziwą perłę architektury sakralnej: ołtarz główny z obrazem P. Hacka pt. Koronacja Najświętszej Maryi Panny, ambona, chrzcielnica, bogate dekoracje snycerskie, w tym na belce tęczowej. Dla zwiedzających udostępnione są także krypty kościoła – jednego z najwspanialszych zabytków południowej części Pomorza.

Równie ciekawym architektonicznie budynkiem sakralnym jest obecny kościół pw. Świętego Stanisława Kostki wybudowany na zlecenie Fryderyka Wilhelma III przez wybitnego pruskiego architekta Karla Friedricha Schinkla (m.in. Altes Museum w Berlinie, Nowy Odwach w Berlinie, zabudowania w parku Sanssouci w Poczdamie, budowle sakralne Warmii i Mazur, ratusze w Kołobrzegu i Oławie i wiele innych). Świątynia wzniesiona na początku XIX wieku służyła przede wszystkim Ewangelikom, jednak dziś trudno doszukać się tu cech budowli protestanckiej. Również z wyposażenia nie zachowało się właściwie nic.

Nie należy zapominać również o trzeciej gminie wyznaniowej na terenie Złotowa, do której należeli Żydzi, którzy również posiadali własne świątynie. To właśnie synagoga z XVII wieku jest najstarszym, zachowanym budynkiem w Złotowie. Bożnica przetrwała II wojnę światową tylko dlatego, że w międzyczasie na terenie miasta zaczęły działać dwie inne synagogi, które zostały zniszczone przez nazistów. Obecnie w miejscu nieistniejących bożnic znajduje się pamiątkowa tablica, a zachowany dom modlitw, pełni funkcje magazynowe.

Piast Kołodziej, jeleń i inne zabytki

W godle Złotowa można zobaczyć jelenia, który jest także symbolem miasta. Jego pomnik można podziwiać przed budynkiem ratusza, a każdego dnia o godzinie 12.00 w południe, zaraz po odegraniu miejskiego hejnału, spiżowy posąg obraca się wokół własnej osi.

Równie interesującym obiektem jest jedyny w Polsce pomnik Piasta Kołodzieja, który stanął na swoim obecnym miejscu w 1957 roku z inicjatywy ówczesnego burmistrza Złotowa. Sama postać uwieczniona tym posągiem nie miała oczywiście bezpośrednich związków z miastem, jednak jako symbol polskości często była wykorzystywana przez propagandę polityczną na ziemiach odzyskanych.

Imieniem Piasta Kołodzieja nazwana jest również reprezentacyjna ulica miasta, przy której znajdują się ważne urzędy miejskie. Zarówno budynek ratusza jak i starostwa powiatowego pochodzą z początków XX wieku i są zaprojektowane w bardzo dekoracyjnym, typowym dla przedwojennego Wiednia stylu secesyjnym. Najcenniejszym zachowanym zabytkiem ratusza są dwa witraże, które nawiązują do symboli miasta, m.in. na jednym z nich uwieczniony został złotowski jeleń. Secesyjne witraże znajdują się również w budynku Starostwa Powiatowego – gmachu zaprojektowanego w stylu neorenesansowym w otoczeniu Parku Miejskiego.

Jednak jeśli chcemy dokładniej poznać historię miasta i jego zabytki, również te już nie istniejące warto udać się do Muzeum Ziemi Złotowskiej. Zbiory zgromadzone są w jednym z XVIII-wiecznych domów mieszczańskich o konstrukcji szachulcowej. Obecnie można obejrzeć trzy stałe ekspozycje nawiązujące do historii Złotowa, etnografii, a więc zbiorów prezentujących kulturę ludową Krajniaków oraz archeologii.

oprac. Joanna Terka