Artykuły

Atrakcje turystyczne Wieliczki

Dodano: 2012-03-15

Turyści przyjeżdżają do Wieliczki przede wszystkim dla słynnej kopalni soli, często wpadając tu na chwilę podczas wyjazdu do magicznego Krakowa.

Tymczasem warto zatrzymać się tu nieco dłużej, by docenić urok tego miasteczka. Co warto zwiedzić w Wieliczce?

Wieliczka, czyli sól
Kopalnia soli w Wieliczce to najstarsze na polskich ziemiach przedsiębiorstwo zajmujące się wydobyciem soli i jedynym obiektem górniczym na świecie czynnym bez przerwy od średniowiecza. Przez kilka stuleci stanowiła jedno z głównych źródeł bogactwa Polski a dziś jest jednym z najchętniej odwiedzanych obiektów turystycznych w Polsce. Kopalnię tworzy skomplikowany system chodników, szybów, wyrobisk i komór eksploatacyjnych o łącznej długości ponad trzystu kilometrów, schowanych pod ziemią na głębokości dochodzącej do 327 metrów.

Turystom udostępnionych jest tylko część z ponad trzech tysięcy komór oraz 3,5-kilometrowy odcinek chodników położonych na głębokości do 135 m. Prócz podziemnych szybów podziwiać można infrastrukturę na powierzchni: zabytkowe nadszybia Górsko (XVII w.), Świętej Kingi (XIX w.), Daniłowicza (XVII w.) czy Regis (najstarszy szyb z XIV w.). Wielicka kopalnia jako jeden z pierwszych obiektów została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO już w 1978 roku.

Wszystko wokół soli
W kopalni działa Muzeum Żup Krakowskich. Jest to jednak z największych na kontynencie placówek poświęconych historii górnictwa. Prócz ekspozycji podziemnej na głębokości 135 m, liczne zbiory prezentowane są na powierzchni w Zamku Żupnym. Ekspozycje dotyczą geologii, archeologii, techniki i kartografii górniczej, sztuki oraz etnografii. Atrakcją samą w sobie jest zresztą sama siedziba muzeum. Zamek Żupny jest jedyną w Europie rezydencją obronną, która była siedzibą władz administracyjno-gospodarczych, czyli żupników, a nie panujących. Zbudowany na przełomie XIII i XIV wieku, był wielokrotnie przebudowywany. Do kompleksu zamkowego należą również Ogrody Żupne położone na dwóch tarasach.

Wielickie kościoły
W Wieliczce znajduje się wiele zabytkowych budowli sakralnych. W kompleksie Zamku Żupnego usytuowano z początku gotycki, a przebudowany w XIX stuleciu Kościół św. Klemensa, papieża i pierwszego patrona górników. W okolicy znajduje się także kilka kameralnych drewnianych świątyń. W kościółku św. Sebastiana z XVI wieku znajdują się cenne przykłady renesansowego malarstwa przemalowane przez Włodzimierza Tetmajera oraz młodopolskie polichromie i zaprojektowane przez Jana Matejkę krakowskie witraże. Drewniane kościółki znajdują się również w podwielickim Grabiu i Podstolicach.

Wielickie wizytówki
Garść zabytków można znaleźć również w samym mieście. Władze miasta mają siedzibę w tzw. Magistracie, budynku w stylu neogotyku angielskiego. Jednym z najbardziej reprezentacyjnych budynków w Wieliczce jest Sztygarówka, neogotycki gmach wzniesiony na cześć cesarza Franciszka Józefa u schyłku XIX stulecia. Okazale prezentuje się również późnobarokowy Pałac Konopków z XVIII wieku czy Pałac Przychockich na Rynku Górnym. Na Rynku Dolnym natomiast znajdują się Planty wraz z pomnikiem Adama Mickiewicza.

oprac. Krzysztof Lepczyński, fot. wikipedia